Bài viết phân tích mô hình “nông nghiệp di sản” như một giải pháp dựa vào tự nhiên nhằm thích ứng với biến đổi khí hậu ở vùng đồng bào dân tộc thiểu số miền núi phía Bắc. Nghiên cứu chỉ ra rằng biến đổi khí hậu, suy thoái đất và mất an ninh lương thực đang gia tăng áp lực lên các cộng đồng dễ bị tổn thương. Dựa trên khung lý thuyết của FAO và IUCN, các giải pháp dựa vào tự nhiên như nông lâm kết hợp, nông nghiệp hữu cơ và phục hồi hệ sinh thái có thể nâng cao khả năng chống chịu, đồng thời mang lại lợi ích kinh tế, xã hội và môi trường. Trường hợp nghiên cứu tại Vân Hồ, tỉnh Sơn La cho thấy việc kết hợp tri thức bản địa với thực hành sinh thái giúp cải thiện sinh kế, bảo tồn đa dạng sinh học và tăng cường gắn kết cộng đồng. Mô hình còn gắn với du lịch sinh thái và giáo dục trải nghiệm. Kết luận, mô hình này là hướng đi tiềm năng cho phát triển bền vững, nhưng cần chính sách hỗ trợ, tài chính và nâng cao năng lực cộng đồng.